All Posts By

Rolf Baarda

‘You’re on a SEALs mission’

By | Overig | No Comments

Zondagmorgen. Op mijn ATB was ik het contact kwijtgeraakt met de twee betere fietsers van onze ploeg. Normaal gesproken hét sein om beleefd de pijp aan Maarten te geven.

‘You’re on a SEALs mission’, denderde het plots door mijn hoofd. Ik gaf nu werkelijk alles om er weer bij te komen. 100 meter, 50 meter, 10 meter, ik was er bijna. Toen stokte de inhaalrace. Mijn benen liepen vol, spatten bijkans uiteen. Een verlammende pijn ploegde diepe groeven in mijn mentale gestel.

‘You’re on a SEALs mission’.

Als op bevel sloten hoofd en benen met elkaar een verbond. Zij zouden samen mij er doorheen halen, mij uit mijn lijden verlossen. Dwars door de verzuring heen. En zo sloot ik weer aan bij de groep. ‘Mission accomplished’.

Navy SEALs.

Tot mijn stomme verbazing ben ik als oude pacifist helemaal in de ban geraakt van deze tot de verbeelding sprekende commando-eenheid.

Wat is er gebeurd? Op aanraden van Thomas Hijl (VidaXL) ben ik Extreem Eigenaarschap gaan lezen van de oud-SEALs officieren Willink & Babin. En voordat ik er erg in had, werd ik getraind om leiding te geven aan groep SEALs die in Rabadi, Irak, vocht op leven en dood.

Hoe inspirerend!

Door beide voormalige legerleiders werd mij op het hart gedrukt dat er geen slechte teams bestaan, alleen slechte leidinggevenden; dat ik vooral het ‘waarom’ van mijn missie aan mijn manschappen moest verduidelijken; mij achter niets en niemand mocht verschuilen, want alleen ik en niemand anders was verantwoordelijk voor het resultaat. Prioriteiten moest ik gaan stellen, plannen simpel houden en mijn macht verdelen over de teams. En zo nog een hele waslijst tips die mijn squad levend uit de strijd moest helpen.

Mijn vrouw kijkt mij meewarig aan. ‘Zo jongen, je bent nogal niet wat van plan.’

Zucht. Ik een keer sta ik weer helemaal met beide benen op de grond. Ik ben haar Navy SEAL die plichtsgetrouw na het avondeten de vaatwasser inruimt. En toegegeven, daar voel ik mij wel zo veilig bij.

Werk ze,

Rolf Baarda

Boa’s wel of geen wapenstok? Hier het verlossende antwoord.

By | Overig | No Comments

Een selecte groep Boa’s krijgt binnenkort de beschikking over een wapenstok. Volgens minister Grapperhaus, zelf niet geheel van onbesproken gedrag, kan zo de veiligheid van boa’s worden vergroot door de mogelijke preventieve werking van een wapenstok. Of dit in de praktijk inderdaad het geval is, moet na een jaar experimenteren blijken.

Ik heb zo mijn twijfels. Immers, het experiment met de roe is bij zijn zwarte collega ook niet bepaald op een onverdeeld succes uitgelopen. Dus waarom hier wel?

Ja, de veiligheid van die mensen zal wel worden vergroot, hoewel velen zich afvragen of deze zwaarbewapende boa’s er niet zelf stevig van langs krijgen als een breedgeschouderde, ruim betattooeerde klerenkast hen vriendelijk doch dringend verzoekt even dat stokje van hen over te mogen nemen. Maar niet mijn veiligheid.

Gun mij een korte inleiding om dit toe te lichten.

Het is zaterdagmorgen en ik ben een uur eerder het warme bed uitgeklommen om mij op de driving range voor te bereiden op de eeuwige titanenstrijd met mijn golfmaat P. Helaas, de deur van de ballenautomaat is gesloten. Niet erg. Ik pak een emmer en ga wat ballen rapen op het open veld. Maar dan heb ik toch even buiten de waard om gerekend.

Een trekker die de oefenballen verzamelt wendt zijn steven, stuurt in rechte lijn naar mij toe en opent het portier om een jongeman uit te laten die briest dat wat ik doe absoluut verboden is. En of ik mijn emmertje onmiddellijk bij hem wil inleveren. Aan welk bevel ik prompt gehoorzaam als een beteuterde kwajongen. Een gesprek is niet mogelijk, want meneer is kwaad. Heel kwaad.

Wat nu als deze greenkeeper een wapenstok had gehad?

Mijn punt is dit. Greenkeepers, conducteurs, controleurs en buschauffeurs zijn Vakkrachten. Die beheersen hun eenzijdige taak als geen ander, net als schilders, metselaars en meer van deze ambachtelijke lieden dit doen.

Echter, er zit vaak een ‘maar’ aan hun cognitief vermogen. Een hele grote ‘maar’. En daar heb je rekening mee te houden. Zeker als je hen een wapen in handen drukt.

Interpreteren van omstandigheden kunnen Vakkrachten namelijk niet. Hoe om te gaan met emoties is er bijvoorbeeld niet bij. Daarop moeten zij dan ook worden getraind, opdat zij iedere situatie herkennen als een stoplicht: groen is doorrijden, roos is stoppen.

Trainen, trainen en nog eens trainen, zoals brandweerlieden en soldaten – ook Vakkrachten – dit continu doen.

Zo niet, dan treft die wapenstok ons allemaal.

Werk ze,

Rolf Baarda 

Veranderingswetenschappen van de koude grond II

By | Overig | No Comments

Ik zal uitleggen waarom ik die agent zo’n gehaktbal vond. Dan heb ik dit gelijk van mij afgeschreven. Ben ik het kwijt. Hoewel, schrijvers die iets van zich af moeten schrijven, laat ik meestal op de boekenstapel liggen. Geen zin in dat uitvergroot jeugdsentiment. Ik kijk altijd vooruit, nooit terug. Weet niet hoe dat komt, zo zit ik nu eenmaal in elkaar.

Maar nu moet ik toch echt in therapie. Ik was namelijk zo kwaad op die pannenkoek, dat ik moet weten waar die woede vandaan komt. Luistert naar wat mij overkomen is.

Ik fiets netjes naast mijn vrouw aan de binnenkant van ons twee, omdat ik geen licht had en zij wel. Word ik toch aangehouden en op de bon geslingerd. Want ik had ook al geen identiteitsbewijs bij me.

Ja hoor eens, ik ben van 1957 en ben niet opgevoed met het idee dat ik mij overal en bij iedereen moet legitimeren voor wie ik ben. Als je er naar vraagt zeg ik gewoon mijn naam en adres. Zo doe ik dat al sinds mijn geboorte en ik ben niet van plan om dat te veranderen.

Maar alsof dat niet genoeg was voor een volle bak ergernis vraagt die bromsnor als betrof het een poppenkastuitvoering van Crime Scene Investigation: “U hoeft niet te antwoorden meneer, maar kunt u mij zeggen waarom uw licht het niet doet?” Ja grobbejanus, waarom zou dat licht het niet doen? Omdat het stuk is natuurlijk! Krijg toch wat.

Of ik de rest maar wilde gaan lopen. Hoe oud was ik verdomme toen mij dit mij door een diender voor het laatst werd gesommeerd? Zestien meneer, zestien jaar oud! En nu moest ik weer de stoep op van die satéboer. Belachelijk! Man wat was ik kwaad.

“Doe het nou maar,” maant mijn vrouw mij, “die lui draaien dadelijk weer om, om te controleren of je echt wel bent afgestapt.” Ook dat nog, vroeger stapte je de volgende straat gewoon weer op je fiets. Had je toch een beetje het gevoel je gram te hebben gehaald. Weerhoudt mijn vrouw mij daarvan. Nog een die mij tot een lullo reduceert.

Maar waarom was ik nu zo kwaad? Ergens herkende ik die heftige reactie niet bij mijzelf. Wat had mij toch zo ontstemd gemaakt? Zou het de onmacht zijn, het toontje van de agent of de ultieme kleinering die mij uit het lood had geslagen? Hoe lang ik ook nadacht, ik kon mijn emotie niet thuisbrengen.

En toen – we waren bijna thuis – wist ik het opeens. Er had iets aan ontbroken. De agent had mij niets verteld over het WAAROM. Hij was mij vergeten uit te leggen waarom hij bovenop zijn gaspedaal was gaan staan toen hij mij zonder licht zag rijden. Dat hij bijvoorbeeld bij een ernstig ongeval was geroepen, waarbij een jong meisje was verongelukt. De automobilist had haar niet gezien, want ze reed daar zonder licht. Dat hij zich toen had voorgenomen heel fietsend Nederland te dwingen om ’s avonds de weg op te gaan met licht. ‘Want weet u, ik heb ook twee kleine meiden thuis.’ Dat hij mij daarom een bon gaf, ‘de hoogst mogelijke meneer, dat mag u best weten’, omdat als oude mannen als u niet het goede voorbeeld geven, uw kleinkinderen niet zullen begrijpen waarom zij licht op hun fiets moeten hebben.

Toen ik mij het zo voorstelde, begreep ik het.

Vergeet daarom nooit als je op missie gaat, strategisch of operationeel, het WAAROM ervan aan anderen duidelijk te maken. Keer op keer op keer. Anders scoor je alleen maar ergernis en verandert er geen moer.

Werk ze,

Rolf Baarda

P.S. Mochten ze me missen, ik ben even naar de fietsenmaker.

Veranderingswetenschappen van de koude grond

By | Overig | No Comments

In de krant van vandaag staat een foto met volwassen mannelijk tuig erop, waarvan de frontman (lange borstelige snor, zwarte baseballpet, 40-50 jaar) een bord omhoog houdt met de tekst: Sinterklaas is ons feestje, Zwarte Piet blijft.

Ander voorbeeld, andere foto: fanatieke Trump-aanhanger (doorgeschoten baard, zwarte bandana) die iets schreeuwt (mist een voortand zie ik nu) terwijl hij z’n middelvinger opsteekt.

Hoe marginaliseer je je eigen tegenstroom? Nou zo.

Het patroon is in beide gevallen precies hetzelfde: degenen die het langst tegen een verandering protesteren zijn de meest extreme tegenstanders. Met die extreme personages identificeer je je als (aanvankelijk) medestander steeds minder. Zo loopt langzaam maar zeker de beweging leeg.

Maak daar gebruik van bij veranderingsprocessen. Ben niet bevreesd voor tegenstanders. Verenig hen, mobiliseer ze en moedig hen aan om zo frequent mogelijk hun bezwaren te laten horen. Let op wat er gaat gebeuren: degenen die het protest het langst volhouden, zijn degenen waar de gemiddelde werknemer zich absoluut niet mee vereenzelvigen wil.

Ik zeg je, vroeg of laat nekt elke tegenstroom zichzelf. Hoef jij maar weinig voor te doen. Een klein zetje is voldoende.

Werk ze,

Rolf Baarda

Navy SEALs hebben geen bonus nodig III

By | Overig | No Comments

Je mag het eigenlijk niet zeggen, maar die Navy SEALs waarover ik het in mijn vorige blogs had, zijn natuurlijk gemankeerde mensen.

Ik doe niets af aan hun moed hoor, in tegendeel, maar ze missen iets wat een normaal mens in overvloed heeft. Een reptielenbrein.

Het reptielenbrein reageert op onverwachte situaties, maakt ons alert, zet spieren onder spanning, klaar om er vandoor te gaan.

Je kunt het ook zo zeggen. Met een beetje reptielenbrein spring je niet zonder erbij na te denken boven een woestijn uit een vliegtuig en dat je dan maar moet zien hoe je thuis moet komen.

Dat reptielenbrein is al heel oud. Ouder dan het cognitieve deel dat ons laat samenwerken, creatieve besluiten nemen en reflecteren op onszelf.

Je reptielenbrein missen heeft zo zijn voordelen. Vraag dat maar aan een Navy SEAL.

Navy SEALs raken niet verslaafd aan hun telefoon, hoeven niet te reageren op elke tweed. Worden niet productiever als hen een extraatje is beloofd. Laten kwaliteit prevaleren boven een snel behaald succes. Gaan niet graaien in tijden van kommer en kwel. Bevinden zich in een winst- en geen verliesscenario. Raken in een tunnel niet verdwaald als alternatieve opties voorhanden zijn. Denken na als anderen hun primaire reflexen volgen. Zweren trouw aan elkaar, stellen het collectief belang voorop. Gaan voor de lange en niet voor de korte termijn.

Navy SEALs hebben geen bonus nodig. Wat vast salaris is genoeg.

Zijn Navy SEALs de voorlopers van een nieuw soort mens? Een aantrekkelijke gedachte. Nooit meer oorlog en een samenleving die op rust en vertrouwen is gebouwd.

Of zijn Navy SEALs gewoon vrouwen, want die kunnen dit ook.

Werk ze,

Rolf Baarda

Nieuws van het loonfront: aanval corona lijkt afgeslagen

By | Overig | No Comments

Voor de tweede keer dit jaar peilden wij de stemming onder onze klant. In mei, twee maanden nadat het virus zijn verwoestende werk startte, was het sentiment nog overwegend negatief.

Zo voorspelde de helft van de respondenten in ons online onderzoek een negatieve impact op het bedrijfsrendement.  Nu is dit percentage geslonken tot een derde. Nog altijd fors, maar over de hele linie minder ongunstig dan destijds.

Desondanks was men in mei niet bevreesd dat corona heel veel impact zou hebben. Maar liefst 75 procent voorzag weinig of geen veranderingen in het salarisbeleid. Dit percentage blijft overeind. Nog steeds meldt driekwart van onze klanten geen effecten op hun loonstrategie. Kennelijk zijn arbeidsvoorwaarden voor werkgevers een van de laatste middelen om op te beknibbelen in tijden van nood. Dat mag wel eens worden gezegd.

Ook over de verwachte loonontwikkeling is men positief. Maar liefst 60% weet al dat bij hen de lonen gaan stijgen, zowel individueel als collectief. De nullijn wordt nog maar door een kwart van de respondenten verwacht. Dit was in mei nog ruim een derde.

Kortom, het sentiment is duidelijk positiever dan halverwege dit jaar. Dit beeld wordt bevestigd door de afspraken die in de cao’s zijn gemaakt. De cao-loonindex staat op 3,2%, terwijl de CPI momenteel een stijging van slechts 1,1% laat noteren.

We zijn heel benieuwd naar wat de Baarda Salary Survey dit jaar voor ontwikkelingen laat zien. Dus als je nog geen gegevens met ons hebt gedeeld, doe dit dan snel. Het kost je niets. Het onderzoek is immers van ons samen!

Werk ze,

Lennart de Winter en Rolf Baarda

Seals hebben geen bonus nodig II

By | Overig | No Comments

Navy SEALs. Ik schreef erover in mijn vorige blog. Moedige mannen die ten strijde trekken tegen het ultieme kwaad. Afgetraind, gespeend van vrees, zij aan zij, volledig vertrouwend op elkaar. Brothers in arms. Was ik maar zoals zij.

Maar ik moest zo nodig PSP stemmen in mijn jonge jaren, stoned op het eerste appel van mijn dienstplicht verschijnen, zodat ik na een week met S5 (en 85 gulden soldij, dat gelukkig ook) buiten de poort werd gezet.

Zucht. Wat heb ik gemist?

Naar aanleiding van die blog stuurde een klant mij een werkelijk buitengewoon inspirerend filmpje. Daarin doet oud Navy SEAL David Goggins kond van zijn geheim. Hoe hij van gewoon soldaat veranderde in een Navy SEAL. In een held die alle ontberingen fysiek, maar vooral mentaal kon doorstaan. Want daar ging het uiteindelijk om. Hoe kreeg hij macht over zijn geest die was uitgeput en onmiddellijk wilde stoppen.

Het is een verhaal over de verandering van mindset.

Dat innerlijke proces beschrijft Goggins heel gedetailleerd en stap voor stap. Hoe hij verandering wilde brengen in zijn leven. Wilde breken met zijn verleden. Hoe hij wil uitstijgen boven de grauwe middelmaat, de misère. Hoe hij tenslotte bereid was alle ellende te accepteren als een logisch voortvloeisel van de keuzes die hij had gemaakt.

Verantwoordelijkheid nemen, zegt hij tenslotte, is lijden. Meer inspirerend heb ik het tot op heden niet gehoord. Maar kunnen jij en ik dat ook? Lijden?

Dit las ik in de krant.

Na het nieuws over de onthoofding in Parijs was docent maatschappijleer Karadavut ‘een beetje in shock’. Inmiddels geeft het haar een boost om moeilijke onderwerpen te blijven bespreken. ‘Het is mijn taak om kinderen te leren over dit soort onderwerpen te praten. Hoe jonger hoe beter’.

Karadavut brengt Goggins’ boodschap in de praktijk: echte SEALs hebben geen bonus nodig. Heel diep van binnen accepteren zij hun verantwoordelijkheid en het lijden dat daaraan gekoppeld is.

Eens dat docente Karadavut zich SEAL mag noemen?

Filmpje kijken? https://youtu.be/TLKxdTmk-zc

Werk ze,

Rolf Baarda

Navy SEALs hebben geen bonus nodig

By | Overig | No Comments

Vermaard managementgoeroe David Pink vraagt zich op Youtube af: ‘what makes Navy SEALs IV so special?’

Voor degenen die nog nooit van de Navy SEALs VI hebben gehoord, dit zijn de uber uber commando’s van het Amerikaanse leger die Osama bin Laden hielpen hemelen, al zal die uitdrukking in de islamitische wereld wellicht minder gebezigd worden.

Ja, wat maakt die jongens van dit elite corps zo speciaal?

Dat ze niet goed bij hun hoofd zijn, wist ik al. Dit had mij onderstaande foto al duidelijk gemaakt. Daarop zie je aan handen en voeten gebonden sollicitanten heen en weer dobberen tussen zwembadbodem en zuurstofrijke lucht. Een test die moet uitwijzen of de kandidaat geschikt of ongeschikt is voor zijn ultieme job.

Pink vernam dat de selecteurs vooral letten op twee aspecten. Eén is performance: wat kan hij fysiek? Twee is trust: in hoeverre wordt deze jongeman door zijn omgeving vertrouwd? En van die twee was trust de belangrijkste.

Ik heb de kwestie laatst voorgelegd aan een stoer, overwegend mannelijk managementteam. Of zij bereid waren tot een dergelijk zwembadexperiment? Je raadt het al, bij dit kloeke gezelschap ging geen enkele hand spontaan omhoog. Ook niet toen ik hen er 1.000 euro voor bood. Vooruit, voor een bedrag van 100.000 euro wilden zij wel een poging wagen.

Wat valt hieruit op te maken?

In elk geval beseffen de meesten dat zij nooit een SEAL zullen worden. Maar ik vrees dat net zo velen met een stevige bonus dingen gaan doen die absoluut onverantwoord zijn.

Werk ze,

Rolf Baarda

Belonen van vakmanschap

By | Overig | No Comments

‘Jij hebt wel een heel moeilijk vakgebied Rolf. Soms begrijp ik je blogs absoluut niet’. Mijn kapster Elly is een bescheiden mens. Tijdens haar knipbeurten voorziet zij mij en mijn vrouw van talloze museumtips, kent alle kunstenaars bij naam en weet haarfijn aan te geven van wie ze wel en van wie ze niet onder de indruk is. Zo geldt dat ook voor literatuur, theater en de moderne film. Nee, die Elly van ons zal mijn blogs niet begrijpen. Ik heb ze beter gehoord.

Omdat een confrontatie in Elly’s spiegel met mijn steeds ouder wordende gelaat niet bepaald opbeurend is, begon ik haar te vertellen over mijn laatste project. Want daar word ik echt heel blij van.

Ik laat tegenwoordig korte videoproducties maken over de loopbaanmogelijkheden binnen de Routine Organisatie: zeg maar de rollen van Hulpkracht, Vakkracht en Allrounder.

Mijn drijfveer is om medewerkers én consultants te leren waarin de finesses schuilen van een carrière op de vierkante werkvloermeter. Want de mogelijkheden lijken beperkt, edoch zijn even groot als de verschillen tussen de mensen daar zijn. En wat lopen die uiteen!

Komt nog bij, dat ambachtelijk opgeleide werknemers opvallend fier zijn op hun eigen werk. Die trots mag absoluut niet worden gekrenkt door een salarisindeling die daar geen recht aan doet. Men weet donders goed wat de onderlinge verschillen zijn, als het aankomt op vakmanschap. Vergis je daar niet in!

In mijn video’s wordt het commentaar gedaan door medewerkers die van de absolute basis opgeklommen zijn naar boven. Zij kunnen heel precies uitleggen wat voor promotie noodzakelijk is, qua kennis, maar vooral ook qua attitude.

Ik kon het dan ook niet laten om Elly te vragen of zij mij met haar jarenlange ervaring kon uitleggen waar het verschil in school tussen de ene en de andere kapster. Kreeg ik prompt een uitleg over het onzichtbare lijnenspel dat zich boven mijn hoofd afspeelde, waaraan goede kappers heel nauwkeurig kunnen afmeten, hoeveel haar waar moet blijven zitten om het kapsel voldoende draagkracht mee te geven.

Ik wist genoeg. Mijn Elly moet op het witte doek. Krijgen jullie het nog eens haarfijn uitgelegd.

Werk ze,

Rolf Baarda

Kerstmis in oktober

By | Overig | No Comments

De geboorte van het kindeke Jezus laat nog enkele maanden op zich wachten, maar ik zit al met een kerstboom in mijn hoofd.

Ik heb het over ondernemingen waar het van wemelt in het MKB. Breed van onderen, smal van boven. Zo smal dat slechts de directeur een blik op de bedrijfsomgeving is gegund. Hij of zij geeft leiding aan een werkfabriek waarvan de schoorsteen doorlopend branden moet.

Ik noem dergelijke bedrijven gesloten systemen. Het zijn naar binnen gekeerde organisaties die zeggen aan innovatie te doen, maar dat begrip halsstarrig blijven verwarren met optimalisatie.

De laatste betreft het sneller, beter of goedkoper produceren van een dienst of product. Op het eind van een optimalisatietraject kun je nauwkeurig meten of de systemen er inderdaad in kwaliteit op vooruit zijn gegaan.

Het effect van innovatie is veel lastiger meetbaar. De uitkomst zou zelfs wel eens heel anders kunnen zijn dan wat oorspronkelijk de bedoeling was en toch volledig voldoen.

Bedrijvenfilosoof Ben Kuiken legt dit uit. Een volledig gedemonteerd vliegtuig in elkaar zetten is een voorbeeld van een gecompliceerd probleem, stelt hij vast. Gecompliceerde zaken ben je de baas of niet. Tussen goed en fout zit heel weinig licht. Of om in de beeldspraak van Kuiken te blijven, dat vliegtuig kan uiteindelijk vliegen of niet. Dat is toch de ultieme test.

Complexe problemen hebben die beperking niet. Goed of fout staan bij complexe problemen niet als scherpe tegenstellingen tegenover elkaar. Een olifant mag ook een tijger of een buffel worden, als op dat moment dit het beste werkt. Resultaten liggen bij complexe problemen nu eenmaal niet vast. Misschien dat daarom complexe problemen wel zo ingewikkeld zijn.

Optimalisatie kwalificeert Kuiken als het oplossen van een gecompliceerd probleem. Daarentegen is innovatie buitengewoon complex. Van innovatie is pas sprake als de functionaliteiten van een systeem veranderen. Als een vliegtuig ook verticaal kan landen en stijgen bijvoorbeeld, zodat het dan ook midden in de rimboe een functie heeft. Maar of die strategie succesvol wordt, zal pas na lange tijd kunnen worden vastgesteld.

De kerstbomen in het MKB kunnen niet of nauwelijks innoveren. Die denkkracht hebben zij eenvoudigweg niet. Springen naar een volgende S-curve is er voor hen niet bij.

Als de markt fundamentele veranderingen ondergaat, worden die hooguit door de directeur opgemerkt. Die persoon is dan de helft van zijn tijd bezig om daar zelf vorm aan te geven, zodat hij de andere helft ruimte heeft om zijn manschappen ervan te overtuigen dat het toch echt anders moet (die dan vervolgens weer aangeven dat het niet zal gaan werken).

Gesloten systemen worden niet groter dan 35-50 man. Daarna vallen zij ten prooi aan grotere concurrenten die wel raad weten met zo’n vette kalkoen. Eten of gegeten worden, ook dat is kerstmis in oktober.

Werk ze,

Rolf Baarda