All Posts By

Rolf Baarda

Wat is genoeg voor genoegdoening van zorgmedewerkers?

By | Overig | No Comments
Beloningsmanagement is een simpel vak. De kwaliteit van medewerkers druk je uit in het vaste loon, de prestaties in de variabele looncomponent. Goed, als je dat wilt kan ik daar uren over praten, maar dit is omdat ik er mijn brood mee verdien. In essentie is het een simpel vak.
Feitelijk waardeert de vaste beloningsvorm de ontwikkeling van een individu, datgene wat iemand zich door de jaren heen heeft eigen gemaakt aan kennis en vaardigheden. Zeg maar de lange termijn.
Hoe meer je leert, hoe meer en moeilijker dingen je kunt, hoe meer geld er in je loonzakje zit. En blijft zitten. Want wie kan zwemmen, verleert dat zijn leven lang niet meer. Dat is zo ongeveer de gedachte hierachter.
Anders ligt dit voor de variabele beloning. Die waardeert de inzet en prestaties van nu, dus is bedoeld voor de korte termijn.
Met die wetenschap is de volgende stap niet moeilijk te maken. Genoegdoening voor uitzonderlijke prestaties hoort thuis in het potje van de variabele beloning. Net zoals een lintje zijn plek daar vindt, een goede fles wijn of een stevige hug uit dank voor betekenisvol werk. Hoewel dat laatste voorlopig niet meer mag.
Een eenmalige bonus is daarom het geëigende middel om onze dankbaarheid uit te drukken jegens de zorgmedewerkers en allen die betrokken waren bij de bestrijding van het virus. Dat is dus een wijze keuze van onze regering geweest.
So far so good.
Maar is die 1.000 euro die de Staat uitkeerde nu veel of weinig zal je ongetwijfeld willen weten. Is die collectieve schuld daarmee voldoende vereffend? Want daar was het ons toch om te doen?
Een oude natuurwet leert dat mensen die in beide handen een zwaar voorwerp hebben, een verschil niet opmerken van minder dan 5 procent. Beide lijken even zwaar. Als dat ook voor beloningen opgaat, is die 1.000 niet veel, afgezet tegen een jaarinkomen dat hoger is dan 20.000. Voor de meesten, schoonmakers uitgezonderd, is dat namelijk minder dan die 5 procent.
Ik stel daarom voor dat bedrag op te trekken naar 2.500, om echt het verschil te maken. Dat is wat mij betreft voldoende om van genoegdoening te kunnen spreken.
De rest moet uit andere zaken komen: meer banen, meer carrièrekansen en een beter imago van het vak. Want een aflaat is nog af te kopen, misstanden niet.
Ik wens jullie een goede vakantie. Maar voor alle thuisblijvers:
Werk ze,
Rolf Baarda

Belonen van mentale belasting

By | Overig | No Comments

“Hou dan op z’n minst rekening met de mentale belasting van het zorgpersoneel,” draagt mijn vrouw mij op, altijd bezorgd dat ik een lading negatieve reacties krijg op mijn blogs.

Als bewijs van haar stelling haalt zij het interview erbij dat de Volkskrant had met hoogleraar en intensivist Diederik Gommers en zijn dochter. Zegt de laatste over haar vader. ‘Soms was je kortaf en sliep je een nacht niet. Mama waarschuwde ons dan en zei: er ligt een jong meisje op de ic, hij voelt zich verantwoordelijk.’

Ik voel met Gommers mee, maar ben niet overtuigd.

Heel veel mensen liggen wakker vanwege hun werk en de verantwoordelijkheden die zij in hun positie dragen. Nee, dan gaat het niet over leven en dood, maar over vraagstukken waarvan het controleerbare effect van beslissingen, veel verder weg ligt dan dat van een arts.

Met andere woorden, het betreffen besluiten die met veel grotere onzekerheidsmarges moeten worden genomen dan die van een willekeurige dokter. Bovendien hebben die besluiten consequenties voor veel meer medewerkers dan een enkel individu. Een fusie bijvoorbeeld, het inkrimpen de productie of het uitbesteden van de fabricage aan een lagelonenland. Geloof mij, daar slaapt niet alleen de directeur slechter van.

Ik ga het niet bagatelliseren hoor, maar het woord ‘slechtnieuwsgesprek’ is in het bedrijfsleven uitgevonden, niet toen code zwart werd geïntroduceerd.

Weet men in de Zorg eigenlijk wel wat zwaar werk is? De godganse dag in een bedompte, met tabaksplanten vol gepropte kantoortuin doorbrengen, waar de luxaflex door een overgevoelige sensor steeds maar weer op en neer beweegt. Dat is zwaar werk.

Zwaar werk is weten dat wanneer je trek in koffie hebt, je ook voor 16 anderen koffie moet halen en je met je traytje achteraan aansluit in een rij collega’s die met dezelfde opdracht eropuit zijn gestuurd.

Weet je wat helemaal zwaar werk is? Het bureau delen met een vrouw die elke verkeerde toetsaanslag van een zucht en commentaar voorziet, die te hard en te lang telefoneert of uitgebreid verhaalt over haar o zo ondeugende kinderen. Of, minimaal zo erg, met een zacht ei die niet uitvertelt raakt over zijn verzameling modelvliegtuigjes. En zijn trein die hij op zolder door een door hemzelf aangelegd landschap stuurt. Spannnnnnund.

Als mentale inspanning de zwaarte van het beroep bepaalt, mogen de maatschappelijk werker, psycholoog en psychiater hun beide handen op gaan houden. Naar hen gaat dan het meeste geld. Of was dit nou net het aspect dat zij zo aantrekkelijk vonden aan hun baan?

Kortom, mentale inspanningen zijn onderdeel van het werk. Wie volleerd wil zijn maakt zich ook de vaardigheden eigen om ermee om te gaan. Ga het leuk vinden is mijn devies, het liefst nog een verrijking van je job. Train jezelf erin als je je onzeker voelt of kijk bij anderen de kunst af hoe zij het doen. Kies desnoods een ander specialisme als je minder met emoties wil worden geconfronteerd. Doe wat, maar apart er voor betalen is niet de weg om zorgmedewerkers voor hun werk te compenseren. Maar wat dan wel?

Vrijdag het slot.

Werk ze,

Rolf Baarda

Belonen van inconveniënten

By | Overig | No Comments
Wat is een gepaste beloning voor de medewerkers in de Zorg? In de voorafgaande blogs kon ik daar geen antwoord op vinden. Criteria als marktconformiteit, afbreukrisico en de betekenis van hun werk gaven onvoldoende houvast om een fikse loonsverhoging te claimen. Wat dan wel?
 
Die vraag legde ik voor aan mijn vrouw, zelf ook behorend tot de nieuwe helden. ‘Tot nu toe negeer jij de fysieke en mentale inspanningen die wij leveren volledig. Dat kan zomaar niet. Juist die aspecten maken ons soort beroepen zo zwaar.’
 
Zwaar? Helaas. Ik kan er zo weinig mee. Als je op je 50ste in de WAO belandt, ja dan heb je het zwaar voor je kiezen gehad. Maar anders…
 
Voor een afvalverwerkersbedrijf ben ik eens met lieslaarzen en al de stort opgeklommen. De bulldozermachinisten aldaar moesten een nieuw vreemd goedje verwerken dat stonk als de hel. Daar moest klasse 3, de hoogste inconveniëntentoeslag – want daarmee compenseer je zwaar werk – tegenover staan, vonden zij.
 
Klasse 3 is bijvoorbeeld voor grafdelvers, geeft dit systeem aan. Daar begrijp ik dus helemaal niks van. Niet dat ik deze mensen een extraatje misgun. In tegendeel, maar het gaat nu even om het principe. Ik bedoel, als je na het ruimen van 785 graven nog steeds schrikt van hetgeen je in die kuil aantreft, kun je beter wat anders gaan doen. Word dan kabelgraver bij de Enexis of zoiets. Kies een ander beroep, maar zeg niet dat grafdelven zo zwaar is.
 
Goed, ik was nog niet boven op de stort of twee bulldozers verlegden onmiddellijk hun koers en scheerden rakelings langs mij heen, een grote stofwolk smerig spul opblazend. Ik zat van top tot teen onder en, erger, ik stonk als een boerencamembert. Vanuit de cabine werd een raampje opengeschoven. ‘Smerig spul, meneer Baarda, niet leuk om in te werken. Misschien kunt u wat voor ons doen?’
 
Nou daar hoefde die man echt niet om te vragen. Het socialistisch hart bonkte luidruchtig in mijn keel. Wat een misstand. Zoiets kun je toch geen mens aandoen? Die toeslag kregen ze, geen twijfel mogelijk!
 
Twee weken later viel het sociaal jaarverslag bij mij op de mat. Op de middenpagina een grote foto van een lachende bulldozermachinist met daaronder de tekst: “Bulldozermachinist, het mooiste beroep van de wereld!” Was ik er weer ingetuind.
 
Nee, voorlopig ben ik even klaar met medewerkers die zwaar werk verrichten. Maar misschien wordt met ‘zwaar’ vooral de psychische component bedoeld.
 
Ik beloof mijn vrouw volgende week op onderzoek uit te gaan.
 
Werk ze,
Rolf Baarda
 

Hoe beloon je betekenisvol werk? Gewoon niet doen.

By | Overig | No Comments
“Pa ik heb vijf minuten om je uit te leggen dat je er in je blog finaal naast zit.” Krijg ik in een lang betoog – hij is leraar en stopt pas als ergens een bel gaat – te horen dat zijn idool Teun van de Keuken iets heel anders bedoelde met: We zijn terug bij het oude normaal waar bullshitbanen beter worden gewaardeerd dan vitale beroepen.
 
“Relatief zouden zorgmedewerkers meer moeten krijgen dan soortgelijke beroepen met eenzelfde moeilijkheidsgraad,” legt hij mij uit. “Omdat de betekenis van hun werk groter is dan pakweg een werkvoorbereider in de bouw.”
 
Wat of pa vindt van dit argument?
 
Nou pa denkt ogenblikkelijk aan de brandweerlieden die zonder aarzelen de Twin Towers betraden, wat voor velen van hen hun laatste actie werd. Betekent dit meer loon voor brandweerlieden in New York?
 
Meer loon ook voor ambulancepersoneel dan specialistische verpleegkundigen op de nierdialyse, omdat de eerste wel en de tweede geen acute hulp verlenen?
 
Ook meer salaris voor onze dienders, omdat die de straten schoon houden van angstaanjagend gespuis?
 
En de conducteur? Ook die meer loon, omdat deze medewerkers de restanten bijeen rapen van de persoon die zich voor de trein geworpen heeft?
 
Is met andere woorden, het ene werk van meer betekenis dan het andere, omdat zij beslissend is voor leven of dood? Want dan mag de complete medische wereld zijn hand op houden. Farmaceuten incluis.
 
Of spreken we van een grotere betekenis als de maatschappij ermee is gediend? Dan mag de gehele ambtenarij nu de champagne gaan ontkurken. Of spreken we over werk van betekenis als het gewoon rot en ondankbare arbeid betreft dat niemand anders wil doen? Is dan de champignonplukker aan te merken als iemand die werk doet van een hogere, want betekenisvollere orde? Hij zal je er dankbaar voor zijn.
 
Mijn wedervraag aan jou zoon is: Wat kunnen we met het criterium ‘betekenis’ als hetgeen de een normaal vindt (‘ik doe het zo weer’, aldus de vrouw die de drenkeling uit het ijskoude water had gehaald) de ander van buitensporige moed en inzet vindt getuigen? Als, met andere woorden, er geen precieze maat voor is?
 
Ik vrees daarom met grote vreze, dat naast marktconformiteit, afbreukrisico ook ‘betekenis’ niet leidt tot een hogere waardering van de Zorg.
 
Maar dan heb ik buiten mijn vrouw om gerekend…
 
Volgende week meer.
 
Werk ze,
Rolf Baarda
 

Zorg belonen voor afbreukrisico?

By | Overig | No Comments
Mijn stelling dat de Zorg bijna marktconform betaalt, heeft heel wat stof doen opwaaien. De bewering betrof een reactie op de blog van Teun van de Keuken in de Volkskrant, die vond dat: we weer terug waren bij het oude normaal waar bullshitbanen beter worden gewaardeerd dan vitale beroepen.
Ook mijn goede vriend P., manager HRM bij een middelgrote gemeente, wees mij erop dat veel mensen in de Zorg direct en veelvuldig betrokken zijn bij beslissingen over leven en dood. Met een ‘We leggen ons leven in hun handen, dat verdient waardering, ook in het loon’, verzoekt P. mijn argumentatie in heroverweging te nemen. ‘Ter vergelijk, een piloot bij KLM krijgt 300k per jaar vanwege hetzelfde argument.’
Hij stelt voor het begrip ‘afbreukrisico’ in mijn ‘beloningsmanagementwereldbeeld’ op te nemen, opdat ik wellicht tot een andere conclusie kom, dan dat de Zorg nagenoeg gelijke salarisniveaus hanteert in vergelijking met functies in het bedrijfsleven.
Dit verdient repliek.
Ik herinnerde P. aan zijn vorige werkgever waarvoor ik destijds de functiewaardering deed. Daar waren het de wachtchefs die mij kwamen vertellen dat zij een installatie bestierden van ruim een miljard. Een verkeerde beslissing op hun knoppenpaneel en de boel ging daar pats boem in de lucht. Of zij effe konden vangen.
Ik heb hen toen uitgelegd dat het SCADA systeem hun handelen tot in de perfectie volgde en daar waar nodig corrigeerde. Hoezo levensgroot afbreukrisico? Schaal 10 dekte de lading meer dan voldoende!
Ook als verpleegkundige deed ik destijds precies wat mij opgedragen was. Zelfs als iemand stopt met ademhalen hou je je strak aan het voorgeschreven protocol, anders kiest zo’n iemand de kortste weg naar God.
Ik zeg dus, ook een verpleegkundige heeft een beperkt afbreukrisico, wordt bijna marktconform betaalt en mag zich gecompenseerd weten door het extraatje dat de maatschappij voor hun bovenmatige inzet over heeft.
En dan belt mijn zoon…
Volgende week verder,
werk ze,
Rolf Baarda

Beloning zorg nagenoeg marktconform

By | Overig | No Comments
40 jaar geleden heb ik mij werkelijk het rambam gewerkt als toegewijd verpleegkundige. Geen corona helaas, maar gewoon patiënten verpleegd met kanker, dus een financieel extraatje zat er toen nog niet in. Destijds werden wij gecompenseerd met taart. Heel veel taart.
 
Die schraalheid is nu niet veel anders, als ik Teun van de Keuken moet geloven in de Volkskrant. Zijn blog kreeg de volgende titel mee: We zijn terug bij het oude normaal waar bullshitbanen beter worden gewaardeerd dan vitale beroepen. Dan hoef ik de inhoud van zijn schrijfsel niet verder toe te lichten, lijkt mij.
 
Heeft Teun gelijk?
 
Ik ben maar eens gaan het rekenen. Destijds kreeg ik mijn loon uitbetaald volgens schaal 40. Einde schaal levert dat nu 2.913 euro op. Voor een 36-urige baan. Dus tel er 10 procent bij op ten behoeve van een vergelijkbaar loon.
 
Naast vakantiegeld krijgt een verpleegkundige nog 8,33 procent eindejaarsuitkering. Kom ik op een totaal van 3.490 per maand, nog zonder toeslagen voor onregelmatigheid.
 
Volgens de Baarda Salary Survey verdient een volleerde Mbo-er tegenwoordig maximaal 3.540 per maand.
 
Heu Teun, toegegeven, da’s niet evenveel. Maar om over die 50,- zo’n ophef te maken, lijkt mij toch wat overdreven. Nederland betaalt de zorg nagenoeg marktconform.
 
Werk ze,
Rolf Baarda

Wat wil dat zeggen: beoordelen loskoppelen van belonen?

By | Overig | No Comments

Dit wil zeggen dat we eerst een stap terug doen, om er daarna een vooruit te kunnen zetten. Ik verklaar mij nader.

De stap terug is naar de aloude schaaltrede. Vroeger waren alle schalen opgebouwd uit treden. Soms acht, 10 of 12 als een onderneming het overzichtelijk wilde houden, soms uit meer dan 20 als men zijn medewerkers hun hele werkzame leven lang een stapje omhoog wilden laten maken.

Hoe dan ook, zo’n schaal bestond bijna altijd uit een salarisverhoging van twee procent en liep zo door tot het einde van de schaal. We noemen dit type salarisstructuren ‘gesloten systemen’.

Daarna kwamen de ‘open system’. Daarin waren de schaaltreden verdwenen en kregen medewerkers een jaarlijkse salarisverhoging die afhankelijk was van de beoordeling. Zo scoorde een bijna goed bijvoorbeeld slechts één procent en een ‘goed’ drie of meer.

Nu wil men daar weer vanaf. Logisch, want het beoordelen met directe salarisconsequenties werd ervaren als zo’n beetje het vervelendste moment van het jaar. Zeker niet motiverend, slecht voor de samenwerking en slecht voor het vertrouwen in de leidinggevende. Als die laatste überhaupt nog in functie was.

Ook de wetenschap is er al lang over uit dat beoordelen te subjectief is: dat de beoordelaar meer zichzelf en zijn eigen kwaliteiten en tekortkomingen projecteert op de beoordeelde, dan objectief zijn oordeel formuleert.

Precies daarom zijn de meeste van onze klanten weer terug naar voorheen. Vaste salarisverhogingen van twee procent. Prima wat ons betreft.

Maar, zeggen wij er bij, als er niet meer beoordeeld wordt, moet er wel wat voor in de plaats komen. Dat is het gesprek over professional development en plezier in het werk. Zo kijkt men niet langer terug naar wat is geweest, maar vooruit naar dat wat komen gaat.

Hopelijk is dat een vaccin, maar dat is natuurlijk een heel ander onderwerp.

Werk ze,

Rolf Baarda

Bert van Leeuwen (EO) op misbruik betrapt!

By | Overig | No Comments

Het Familiediner van EO coryfee Bert van Leeuwen gemist? Geen nood, ik heb voor je gekeken en beoordeel het programma met 1 ster. Ik leg uit waarom.

In het Familiediner vraagt Bert mensen hun al tijden voortslepende ruzie bij te leggen met een eens zeer geliefd familielid. Niet zomaar willekeurige mensen bij jou en mij uit de straat, maar mensen die wij neigen te typeren als ‘eenvoudig’.

Dat zijn over het algemeen medewerkers die Team Baarda in het rollenmodel duidt als Vak- of Hulpkracht.

Dus met een cognitief vermogen dat niet toestaat om in nieuwe, onverwachte situaties adequate beslissingen te nemen.

Ik zal maar zeggen van het niveau van de moeder die niet optreedt als haar nieuwe vriend haar homoseksuele zoon uitscheldt voor vuile flikker en vervolgens een jaar niet meer van zich laat horen, omdat zij – denk ik dan – geen raad weet met de door haar vriend geschapen situatie.

Zo mag heel Nederland er getuige van zijn hoe vrome Bert die ruzie met een gezamenlijk etentje probeert bij te leggen. Tevergeefs. Ook dat nog. Tranen trekkend.

Nobel van je Bert. Over de ruggen van deze cognitief beperkte mensen kijkcijfers scoren. Net als Man Bijt Hond dat doet, Jouw Vrouw Mijn Vrouw, Mijn Man is een Klusser en de Rijdende Rechter.

Bij dezen gaat Model Baarda direct op de post naar Hilversum. Opdat ze daar gepast respect gaan opbrengen voor hen die niet beseffen dat zij nu ernstig worden misbruikt.

Kan wetgeving daar niet iets aan doen?

Werk ze,

Rolf Baarda

Goedkoop is duurkoop, ook in beloningsbeleid

By | Overig | No Comments

‘Goede morgen, met de ABNAMRO, wat kan ik voor u doen?’

‘Ik zou graag een nieuw rekening openen voor Baarda Software BV.’

‘Geen probleem. Dan plan ik u in op 27 juli.’

‘Maar mevrouw, mijn team zit te springen om een nieuw rekeningnummer. Kan het niet iets sneller?’

‘Nee sorry meneer, 27 juli, niet eerder.’

‘Ook niet als u een beetje schuift en prioriteert? Het is echt belangrijk!’

‘Nee meneer, zo werkt dit helaas niet.’

‘Ook niet als ik nu genoodzaakt ben om bij een andere bank een rekening te openen, omdat ik toch echt eerder over een rekeningnummer moet beschikken?’

‘Ik begrijp het en vind het ook heel sneu voor u, maar er is niets dat ik voor u kan doen.’

‘Mevrouw, ik neem u persoonlijk niets kwalijk. Maar beeldt u zich in dat uw hoogste baas hoort dat een klant met een nieuwe, snel groter wordende onderneming naar een andere bank stapt, omdat hij niet eerder dan 27 juli geholpen kan worden. Wat zou hij daar dan van vinden?’

‘Ik ben blij dat u mij niets kwalijk neemt. Wat mijn hoogste baas ervan denkt doet er in dit geval niet toe. Ik kan u niet eerder inplannen dan 27 juli.’

Zucht.

Zonet een nieuwe rekening geopend. Bij de ING.

Alle respect voor Vakkrachten. Maar niet voor hen die daarmee de klantenservice bemensen.

Goedkoop is duurkoop ook in het beloningsbeleid.

Bepaal eerst wat je klanten verwachten van jouw mensen en stem daar hun loon op af.

Voortaan in die volgorde graag, ABNAMRO!

Werk ze,

Rolf Baarda

Beloningsbeleid blijft in stand, ondanks corona

By | Overig | No Comments

‘Grootste loonstijging in 10 jaar binnen het bedrijfsleven’ kopte het Financieel Dagblad recent nog in februari. Toen hield geen sterveling het nog voor mogelijk dat de coronacrisis zo onbarmhartig zou toeslaan.

Nu twee maanden later, vroegen wij ons af wat van dit optimisme is overgebleven. Gaat een grote stop op het beloningsbeleid?

72 verschillende klanten gaven antwoord op deze prangende vraag.

Corona raakt ruim de helft van deze bedrijven direct, blijkt uit ons mini-onderzoek. Slecht een schamele 15 procent weet zeker dat dit niet zo is.

Desondanks zegt driekwart van de door corona geraakte ondernemingen, dat het beloningsbeleid geen noemenswaardige wijzigingen zal ondergaan. Sterker, meer dan de helft van die groep ziet de lonen nog wel een klein beetje stijgen in het nieuwe jaar.

Bij de bedrijven die de impact van de crisis nog niet kunnen inschatten (33%), is dit beeld niet veel anders. Op de vraag of zij de lonen binnen hun organisatie volgend jaar zien stijgen, ziet een derde die licht toenemen, een derde schat in dat die gelijk blijven en weer een derde kan daar nog niets over zeggen.

Kortom, dat aan de loongolf een abrupt einde gekomen is, dat hoeven we jullie niet te vertellen. Wat wel nieuws is, is dat op grote schaal een bevriezing van de loonsom door jouw collega’s niet wordt verwacht.

Houd daarom je ogen gericht op het prijsindexcijfer. Die zou wel eens heel gunstig kunnen uitpakken dit jaar.

Werk ze,

Lennart de Winter