Monthly Archives

mei 2019

Ik heb een probleem

By | Overig | No Comments

Probleem, probleem, probleem. Ja ik ben er maar eerlijk in, ik heb een probleem.

Wat is het geval? Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek schrijft regelmatig columns in de Volkskrant die ik altijd met veel aandacht lees. En een columnist die je volgt bevestigt doorgaans je mening over zaken, want anders is hij niet zo interessant. Toch?

Zie daar mijn probleem: Frank Kalshoven heeft nu iets opgeschreven waar ik altijd fel tegen ben geweest. Hij stelt voor om de individuele loonontwikkeling af te laten hangen van de bedrijfswinst. Mee-ademen heet dat al jaren in het vakjargon. De HayGroup was er altijd groot voorstander van. Dus ik, bijna automatisch, volledig tegen.

Voor werknemers betekent dit beloningsbeleid dat in een periode met hoge winsten (zoals nu) hun inkomen hoger is dan wanneer ze alleen vast salaris zouden krijgen; valt de winst vies tegen, dan is het gecombineerde loon- en winstinkomen van werknemers juist lager dan wanneer ze alleen vast loon zouden krijgen.

Meteen dan maar doen, dat mee-ademen?

Opgelet, niet te snel instemmend knikken. Frank Kalshoven is econoom en economen hebben over het algemeen weinig op met motivatietheorieën. Als die zien dat auto’s op benzine kunnen rijden, dan is de conclusie dat benzine een prima brandstof is. Economen vragen zich niet af wat dat betekent voor het milieu.

Als ik terugval op mijn principes zeg ik dat Kalfhoven’s voorstel niet gaat werken. Namelijk omdat het vaste loon je competenties vergoedt, terwijl het variabele deel gekoppeld is aan jouw prestaties, of dat van je team of organisatie. Dus als het vaste loon niet lineair meegroeit met jouw toegevoegde waarde, is er wat mij betreft iets fundamenteels onjuist aan de hand.

Maar ik ben ook tegen, omdat heel veel mensen – en zeker niet de minsten(!) – helemaal niet zo ondernemend zijn. Die krijgen stress van als die onzekerheden. En wie zit daar op te wachten?

En dan nog dit: welk bedrijf krijgt nog personeel als de winst onder druk staat? Of erger, gaan jouw medewerkers niet en masse op zoek naar graziger weiden als het bedrijfsrendement een inzinking vertoont?

Nee, laat deze kelk aan mij maar voorbij gaan. Wat mijn held er ook van vindt.

Werk ze,

Rolf Baarda

 

Link naar het artikel van Frank Kalshoven: https://bit.ly/2Ib77Sb

Wanneer bonussen nuttig zijn

By | Overig | No Comments

Doe je even mee met een gedachtenexperiment? Beeld je in een supermarkt waar 100 mensen tegelijkertijd 1 minuut gratis mogen winkelen. Zie je al voor je wat er dan gebeurt?

Wat een enorme puinhoop zal dat geven. Laat dat maar aan de prijswinnaars over. Ieder voor zich en ten koste van alles zal dat karretje vol moeten komen. Alles minder zal als verlies worden aangemerkt.

In mijn vorige blog heb ik uitgelegd dat dit geen graaien heet, maar hamsteren. Een volkomen normale reactie als ons iets extra’s aangeboden wordt. Zoals een bonus.

De vraag is nu: zijn er organisaties die speculeren op dit hamstergedrag? Ik bedoel, zijn er bedrijven die willen dat hun medewerkers ten koste van veel (zo niet alles) hun mandjes vol met spullen gooien? Waar een bonus de normaalste zaak van de wereld is?

Ja die zijn er zeker.

Dat zijn de ondernemingen met weinig onderscheidend vermogen en lage marges bovendien. Ik denk dan aan een fabriek, een supermarkt of de handel zo je wilt. Hun verdienmodellen zijn vooral gebaseerd op omzetmaximalisatie: het draaien van zo groot mogelijke volumes.

Juist daar waar de productielijnen continu vol moeten lopen en geen tijd is voor rust en reflectie, daar jagen bonussen sales op om als gekken aan het hamsteren te slaan.

Precies om die reden – het blijven presteren ook als men eigenlijk niet meer wil – is prestatiebeloning bij deze bedrijven een volstrekt logisch instrument.

Daar is, zal ik maar zeggen, over die puinhoop grondig nagedacht.

Werk ze,

Rolf Baarda

Stephen Hawking

By | Overig | No Comments

Ga ik op vakantie naar NYC, neem ik mee, jawel, Stephen Hawking’s postuum verschenen boek Brief Answers to the Big Questions. In het Engels, omdat ik deze taal hoognodig moet bijspijkeren.

Want niet groot gebracht met games en computers ontbeer ik die vaardigheid dusdanig, dat een opdrachtgever laatst vriendelijk verzocht mij voortaan door een Engels sprekende collega te laten vergezellen, omdat het rollenmodel dat hem eerst zo logisch leek, na mijn presentatie van zijn samenhang volledig was ontdaan.

Prachtig boek dat van Hawking, dat moet gezegd, hoewel mij zeker driekwart is ontgaan.

Bestaat er een God?’ Is een van die big questions waar het genie antwoord op geeft. Nee, zegt Hawking resoluut, want voor de Big Bang was er niets. Echt helemaal niets.

Geen ruimte, geen materie, laat staan tijd. Dus, concludeert Hawking, kan het niet anders zo zijn, dan dat God er voor de Big Bang niet was. En als hij toen nog niet bestond, is het sterk dat hij later plotseling wél acte de presence kan geven.

Heerlijk zo’n redenering.

Maar nou de vraag: moeten mensen als Stephen Hawking meer verdienen dan zeg de kapitein van de Symphony of the Seas met 362 meter, 2175 personeelsleden en 6780 gasten aan boord het grootste cruiseschip ter wereld?

Ik bedoel, mensen van het kaliber Hawking zijn op de vingers van een hand te tellen. Daarentegen zijn er van dit soort kapiteins misschien niet scheepsladingen vol op de markt, maar een absolute zeldzaamheid zijn zij ook weer niet.

Benieuwd naar jouw logica.

Werk ze,

Rolf Baarda

 

Mijn antwoord: Een kapitein van de Symphony of Seas zal naar verwachting zo’n 250.000 euro verdienen, zonder toeslagen of anderszins, tenminste als hij voldoet aan het profiel van Senior Leider. Een prof in Nederland merk ik aan als (senior) Generalist (en zou volgens de wet een ministerssalaris mogen verdienen van circa 1,5 ton, hetgeen opmerkelijk genoeg inderdaad overeenkomt met het max salaris van een senior Generalist). Met andere woorden: het rollenmodel veronderstelt dat dergelijke kapiteins over een hoger probleemoplossend vermogen beschikken dan toonaangevende wetenschappers! Schaars of niet.

Het loon is echter niet altijd 1 op 1 verbonden met het rollenmodel. Ook de arbeidsmarkt speelt daarin een rol. Zo kan een Generalist best meer betaald worden dan een Leider, of een Vakspecialist dan een Professional.

Mensen als Hawking zou ik ter compensatie een bonus geven vanwege buitengewone verdiensten voor de wetenschap. Natuurlijk niet in de vorm van geld, want daar geven dit soort mensen niet om. Noem een factor naar hen, of begraaf ze pal naast mannen als Darwin en Newton. Dan wel doe beide, zoals Hawking uiteindelijk overkwam.