Category

Ontwikkeling

Kijk, zo haal je out of the box denken binnen de performance cyclus

By | Ontwikkeling | No Comments

Van Eveline van Zeeland, Associate Lector Smart Marketing & Strategie aan de Fontys Hogescholen, verscheen een opmerkelijk artikel over – wat ik noem – mentale vitaliteit. Een onderwerp dat mij de laatste tijd veelvuldig bezighoudt.

De stelling is dat de ene mens innovatiever is dan de andere. Mensen die goed ‘out of the box’ kunnen denken hebben een verhoogde hersenactiviteit in het onderste deel van de prefrontale cortex dan mensen die dat niet zo goed kunnen.

Een ander patroon in hersenactiviteit betekent ook ander gedrag. Sommigen staan van nature meer open voor verschillende invalshoeken dan anderen dat doen.

Van Zeeland citeert in haar artikel neurobioloog Dick Swaab: ‘Scholen zouden creativiteit moeten cultiveren door leerlingen te leren zich kwetsbaar op te stellen, zodat ze nieuwe dingen durven uitproberen, en door ze ook met plezier te laten werken aan zaken waar ze interesse voor hebben. Ook zouden ze moeten leren kritische vragen te stellen’.

 Vervang ‘scholen’ door ‘organisaties’ en ‘leerlingen’ door ‘collega’s’ en we kunnen er direct iets mee.

Kwetsbaar opstellen, plezier hebben in het werk, kritische vragen stellen. Essentiële zaken voor een innovatieve cultuur. Maar van Zeeland noemt nog twee andere zaken die niet minder belangrijk zijn.

Eén: verander de aanvliegroute: leg de focus niet op de oplossing, maar op de pijn. Pijn is iets wat het brein wil bestrijden. Pijn doet verlangen. Vraag je medewerkers daarom niet om een creatieve oplossing te bedenken, maar benadruk wie last heeft van een probleem en wat hij of zij daaraan wil doen.

Twee: Innovativiteit ontstaat vooral in multidisciplinaire teams. En hoe diverser het team, hoe groter de kans dat je je brein dwingt om uit zijn comfortzone te komen. Denk aan co-creatie, een techniek die gebaseerd is op dit principe. Voor innovatieve ideeën heb je anderen nodig. Niet persé als medebedenker van het innovatieve idee, maar vooral als gesprekspartner.

Bosveld Incasso & Gerechtsdeurwaarders stuurt zijn medewerkers een kaartje met daarop de afbeelding van een tijdmachine en het verzoek om in te stappen en de tijdklok te zetten op 31 december van het nieuwe jaar. ‘In ons kantoor stap je dan weer uit. Je kijkt om je heen en komt tot de conclusie dat 2018 voor Bosveld het beste jaar ooit is geweest en stuurt vervolgens vanuit de toekomst een kaartje aan jezelf. Op de kaart beschrijf hoe de wereld er dan uitziet en welke 3 gebeurtenissen daartoe hebben geleid.’

Dat inspireert mij direct om heel andere vragen op te nemen in het jaarlijkse planningsgesprek of hoe dat bij jou ook mag heten. Vragen die uitdagend zijn en wel haast dwingen tot een origineel plan.

  • Voor welke taak/opdracht buiten je eigen vakgebied zou je graag verantwoordelijk willen worden gemaakt?
  • Kun je iets heel moois bedenken wat je heel graag zou willen realiseren?
  • Waar heb je op je werk last van en wat zou je daar graag aan willen doen?
  • Van welke verantwoordelijkheid zou je vandaag nog willen worden verlost? En wat ga je dan doen in de vrijgekomen tijd?
  • Met welke collega zou je eens willen sparren over wat je bezighoudt of wilt bereiken?
  • Met welk maatje zou je graag een innovatief idee/verbeter initiatief uit willen werken? Welk idee/initiatief betreft dit dan?

Welke vragen zou jij stellen? Leuk als je mij die laat weten, want ik verzamel ze voor mijn nieuwe boek.

Rolf Baarda

Kun je dat stimuleren, senioriteit?

By | Ontwikkeling | No Comments

Ik was altijd pessimistisch gestemd als mij deze vraag werd voorgelegd. Ik hield mijn gehoor dan voor, dat dit toch vooral een proces is van aan de haren omhoog trekken en hooguit is weggelegd voor zo’n 20 á 30 procent van het medewerkersbestand.

Maar er gloort hoop.

Toch eerst nog even terug naar senioriteit. Wat is dat ook al weer? Senioriteit is de laatste fase van je leercurve die eindigt in wijsheid, nieuwsgierigheid en kennisdeling. Hoe tegenstrijdig dit ook lijkt, maar op het einde van ‘s mens leercurve zoekt men niet de geraniums op, maar zorgt er voor dat de organisatie blijft voorzien van frisse nieuwe ideeën op zijn of haar vakgebied.

Senioren houden plezier in leren!

Maar dan de vraag: kun je senioriteit stimuleren? Standaard gaf ik dan het voorbeeld van 10 medewerkers die samen op een cursus gaan om kennis op te doen voor een functie op seniorniveau, en alle 10 slagen, maar dat later blijkt dat maar vijf die kennis ook echt kunnen toepassen. Echter, op het waarom van deze opvallende constatering moest ik altijd het antwoord schuldig blijven.

Tot nu dan.

“We durven geen fouten meer te maken”, geeft wetenschapsjournalist Mark Mieras in een interview aan als hem naar de oorzaak wordt gevraagd waarom mensen stoppen met leren.

“In het streven naar efficiency zijn wij zo doorgeschoten in de regeltjes, dat we ons ongemakkelijk zijn gaan voelen in nieuwe, onverwachte situaties. En dat is ronduit killing voor onze creativiteit!”

Mieras staaft zijn uitspraken met de resultaten van hersenonderzoek. Onbekende situaties stimuleren leercentra in de hersenen. Zonder die prikkels neemt de vitaliteit af en gaan we angstig reageren als zich uitzonderingen voordoen.

Door efficiency neemt de effectiviteit in organisaties af, is de stelling van Mark Mieras. We hebben alles zo in regels verpakt dat er niets meer te ontdekken valt. Sterker: dat het ons verboden wordt!

En daar kunnen we wat aan doen.

“Het is de mindset die veranderen moet om vitaal te blijven”, zegt Mieras beslist. “Een mindset die zegt: ‘Ik weet het antwoord nu nog niet, maar dat mag. Daar is niets mis mee. Maar ik ben wel enorm nieuwsgierig naar de oplossing. Dan komt die oplossing vanzelf.’”

Werk dus voor een coach.

Maar wellicht is een nog fundamenteler aanpak wenselijk: geef medewerkers hun vrijheid terug.

Minder regels voor kwaliteit en veiligheid, minder procedures over hoe het werk moet worden uitgevoerd. Meer autonomie die durf, alertheid en ontdekkend vermogen stimuleren. Dan komt die senioriteit vanzelf.

Niet omdat het kan, maar omdat het moet. Of moet ik dat nu juist omdraaien?

Rolf Baarda